
หากบ้านคือสถานที่รังสรรค์ผลงานทรงคุณค่า บ้านโสมส่องแสง ของครูมนตรี ตราโมท ศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปะการแสดงดนตรีไทย พุทธศักราช 2528 ก็เป็นถิ่นที่แสดงความรักในดนตรีไทยอันหาที่เปรียบไม่ได้อีกแห่งหนึ่ง
ครูมนตรี ตราโมท เป็นนักดนตรีและครูดนตรีไทยฝีมือดีอย่างหาตัวจับยาก ผู้ผ่านชีวิตมาถึง 5 แผ่นดิน ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 ถึงรัชกาลที่ 9 มีผลงานการประพันธ์ทำนองเพลงไทยไว้มากกว่า 200 เพลง เช่น เพลงโสมส่องแสง เพลงมหาฤกษ์ เพลงวันชาติ นอกจากนี้ยังมีบทร้อยกรอง หนังสือวิชาการอีกหลายเล่ม เช่น ดุริยางค์ศาสตร์ไทยภาควิชาการ การละเล่นของไทย ศัพท์สังคีต เป็นต้น
หลังจากครูมนตรีเสียชีวิต ลูกหลานจึงเก็บรวบรวมผลงานของครูเพื่อจัดแสดงเป็นพิพิธภัณฑ์ในบ้านที่ท่านเคยอาศัยอยู่จริง และแม้พิพิธภัณฑ์จะมีขนาดไม่ใหญ่ แต่ก็มีความน่าสนใจเป็นอย่างยิ่ง เพราะได้รวบรวบเรื่องราวต่างๆ ของครูมนตรีไว้อย่างครบถ้วน
มีห้องสำคัญแบ่งเป็น ห้องโถงกลางชั้น 2 ห้องพระ ห้องนอน ห้องประวัติการย้ายที่อยู่ จากเรือนแพริมแม่น้ำจนมาถึงบ้านโสมส่องแสงในปัจจุบัน
ภายในห้องโถงกลาง มีข้าวของเครื่องใช้ส่วนตัว เช่น โต๊ะทำงาน แว่นตา แก้วน้ำ กระติกน้ำร้อน ปากกา กระดาษเขียนทำนองเพลงจัดแสดงอยู่กลางห้อง และมีรูป ครูมนตรี ในช่วงวัยต่างๆ ภาพเจ้านายและวังที่ครูมนตรีเคยได้รับความอุปการะ ลายมือของท่านที่เขียนถึงภรรยาและลูกๆ เมื่อป่วยจนพูดไม่ได้ รวมถึงภาพถ่ายของท่านและคู่ชีวิตจัดแสดงอยู่
สิ่งที่น่าสนใจในห้องนอน คือ รอยสึกบนหัวเตียง ซึ่งครูมนตรีใช้ไม้เคาะจังหวะเพื่อแต่งเพลงตอนท่านป่วยจนนั่งทำงานไม่ได้ หากมีโอกาสไปพิพิธภัณฑ์แห่งนี้จึงไม่ควรพลาดชมเป็นอย่างยิ่ง เพราะเป็นหลักฐานชิ้นเอกที่แสดงถึงความรักในดนตรีไทยของครูมนตรีอย่างลึกซึ้ง
พิพิธภัณฑ์บ้านครูมนตรี ตราโมท ตั้งอยู่ที่ซอยพิชยนันท์ 2 ถนนติวานนท์ จังหวัดนนทบุรี เปิดให้เข้าชมทุกวันเสาร์ – อาทิตย์ (กรุณาโทร.นัดล่วงหน้า) สอบถามเพิ่มเติมได้ที่โทร. 08 – 7645 – 5445 และมีสอนดนตรีไทย ทุกวันเสาร์ – อาทิตย์ สอบถามเพิ่มเติมได้ที่ ป้าหนู 08 – 7096 – 1094