ฉันเป็นคนชอบขนมหวานที่ไม่หวานมาก โดยเฉพาะของหวานที่เคยเข้าครัวช่วยแม่ทำตั้งแต่เด็กๆ
แต่การเข้ามาอยู่เมืองใหญ่เสียนานเกือบยี่สิบปี ชีวิตประจำวันของคนอยู่หอเช่นนี้ ฉันจึงไม่เคยเข้าครัวลงมือทำอาหารทั้งของคาวหรือของหวานเลยสักครั้ง ได้แต่อาศัยฝากท้องตามร้านข้างทางเป็นประจำ แต่ทุกครั้งที่เดินผ่านแผงขาย ข้าวต้มผัด (ภาษาบ้านฉัน) หรือ ข้าวต้มมัด (ภาษาบ้านอื่น) ฉันเป็นต้องซื้อติดมืออยู่เสมอ พอแกะใบตอง ลิ้มรสความหวานมันไป ใจก็นึกถึง...บ้านและแม่
สมัยเด็กๆ ใกล้งานบุญห่อข้าวทีไร ไม่ว่าจะเป็นงานบุญเดือนเก้า บุญข้าวประดับดิน หรืองานบุญข้าวสารทช่วงเดือนสิบ แต่ละครอบครัวจะทำข้าวต้มหลากหลายชนิดเพื่อใส่บาตร อุทิศส่วนกุศลไปให้บรรพบุรุษที่ล่วงลับ ข้าวต้มผัดคือขนมหวานงานบุญที่ฉันชื่นชอบเป็นพิเศษ นั่นเป็นเพราะรสชาติที่ไม่หวานเกินไป และความหอมมันของกะทิที่ติดใจทุกครั้งเมื่อได้กิน
ทำไมนะ ข้าวต้มมัดที่ฉันซื้อเมื่ออยู่ในเมืองใหญ่ จึงไม่หวานมันติดลิ้นหรือหอมกะทิติดจมูกเหมือนที่บ้านก็ไม่รู้ หรืออาจเป็นเพราะข้าวต้มผัดที่ฉันคุ้นเคยนั้นเป็นฝีมือของแม่ และฉันมีส่วนร่วมในการทำทุกครั้ง
เมื่อสองปีก่อน ฉันกลับบ้านอีกครั้งและตั้งมั่นว่าจะเป็นการกลับมาอยู่อย่างถาวร งานบุญห่อข้าวปีนั้น ฉันได้ลงมือทำข้าวต้มผัดด้วยตัวเอง ภาพที่เคยเกิดขึ้นในครัวของบ้านก็เกิดขึ้นอีกครั้ง ความทรงจำเดิมๆ ก็ กลับมาให้หวนนึกถึง และฉันก็อมยิ้มกับตัวเองได้เหมือนเดิม
ตอนเด็กๆ ฉันเป็นคนขูดมะพร้าวและคั้นกะทิโดยมีแม่เป็นคนสอน แม่เป็นคนเทข้าวเหนียวที่ผสมกับหัวกะทิ เกลือ และถั่วดำต้มลงไปผัดในกระทะ โดยที่ฉันคอยช่วยอยู่ใกล้ๆ
วันนั้นก็เป็นเช่นเดียวกับวันโน้น
พอข้าวเหนียวสุก เราสองคนแม่ลูกช่วยกันแกะกล้วยสุก ผ่าครึ่งตามยาว ตักส่วนผสมข้าวที่ผัดไว้ใส่ใบตอง แล้วช่วยกันห่อ แม่จะคอยดูว่าฉันห่อสวยเหมือนที่แม่ทำหรือไม่ มันช่างเหมือนตอนเด็กๆ ไม่มีผิด วันนั้นแม่บอกว่าฉันห่อไม่เบี้ยวเหมือนที่ทำตอนเด็กๆ แต่ก็ยังไม่สวยเท่าไหร่หรอก ฉันจึงบอกว่า เอาไว้ฉันได้ทำทุกๆ ปี เหมือนแม่ก็สวยเองนั่นแหละ
ตั้งแต่เช้าจนบ่าย ข้าวต้มผัดของเราสองแม่ลูกก็วางเรียงในลังถึงอย่างสวยงาม ก่อนจะนำไปนึ่งให้ฉันได้ลิ้มรส ฉันรู้สึกว่า ข้าวต้มผัดในวันนั้น อร่อยกว่า ข้าวต้มมัดของแม่ค้า ที่เคยซื้อกิน
ความอร่อยไม่ได้อยู่ที่รสชาติ แต่อยู่ที่ช่วงเวลาที่เราสองคนแม่ลูกอยู่ในครัวด้วยกันต่างหาก ที่สำคัญคงเป็นเพราะฉันลงมือทำเอง โดยมีแม่อยู่ใกล้ๆ
อ่านเพิ่มเติมในคอลัมน์ Living นิตยสาร Health & Cuisine ปีที่ : 10 ฉบับที่ : 116 เดือน
: กันยายน 2553